کلیدواژه‌ها = کارآفرینی
برنامه‌ریزی شهری

ارائۀ چهارچوب گردشگری خلاق، به‌عنوان کارآفرینی فرهنگی مبتنی بر فناوری

دوره 9، شماره 36، پاییز 1404، صفحه 5-31

https://doi.org/10.22034/jspr.2025.2072517.1170

مصطفی نباتی نژاد، محمد مهدی مظاهری، سعید شریفی

چکیده این پژوهش با هدف توسعۀ مدل پیشرفتۀ مبتنی بر فناوری برای کارآفرینی فرهنگی در صنایع گردشگری خلاق انجام شده است. روش پژوهش رویکرد آمیختۀ متوالی (کمی‌ـ‌کیفی) است. مرحلۀ کیفی، با مصاحبه‌ها از ۱۸ متخصص گردشگری فرهنگی که از طریق نمونه‌گیری هدفمند تا اشباع انتخاب شده بودند، انجام شده است. مرحلۀ کمی شامل نظرسنجی از ۲۳۰ متخصص با استفاده از پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته است. دادها در بخش کیفی با تحلیل محتوای استقرایی، با اطمینان از اعتبار از طریق کدگذاری دوگانه و بررسی اعضا و در بخش کمی از طریق معادلات ساختاری تجزیه‌وتحلیل شده است. یافته‌ها در تحلیل کیفی، 34 مقولۀ کلیدی را در چهار بعد اصلی پیامدها (بین‌المللی‌سازی گردشگری و توسعۀ پایدار)، چالش‌های سیستمی (موانع اقتصادی، سیاسی و فناوری)، الزامات عملیاتی (دارایی‌های فرهنگی و زیرساخت‌های عملکردی) و پویایی‌های کارآفرینی (ویژگی‌های فردی و شایستگی‌های فرهنگی) شناسایی و یافته‌های کمی، برازش مدل ساختاری را تأیید کرده است.  نتایج به‌دست‌آمده با ترسیم مدل کارآفرینی فرهنگی مبتنی بر فناوری در بخش گردشگری خلاق، با ابعاد چهارگانۀ پیامدها، چالش‌های سیستمی، الزامات عملیاتی و پویایی‌های کارآفرینی، می‌تواند در سیاستگذاری‌های کلان و خرد توسعۀ صنعت گردشگری بهره برداری شود.

برنامه ریزی کارآفرینی در افزایش اشتغال صنعت هتل‌داری و رستوران‌داری با استفاده از مدل امتیاز استاندارد شده (مطالعه موردی: استان گیلان)

دوره 3، شماره 13، زمستان 1398

سحر موحدی

چکیده مسئله اشتغال در میان کشورهای مختلف جهان همواره یکی از موضوعات حساس و مورد توجه بوده است و نقش مهمی را در ارزیابی‌های اقتصادی و برنامه‌ریزی‌های مربوط به آن ایفا نموده و پیوسته یکی از فاکتورهای مهم در سنجش توسعه یافتگی یا عدم توسعه یافتگی یک کشور محسوب می‌گردد. در کشور ما نیز این موضوع به ویژه با توجه به هرم سنی جوان کشور که 70 درصد جمعیت را در بر می‌گیرد، همیشه مورد توجه و بحث بوده است. در این میان یکی از بخش‌هایی که علیرغم دارا بودن پتانسیل بسیار بالا در کاهش این معظل ملی هیچ‌گاه از سوی مسئولان و برنامه‌ریزان مورد توجه جدی قرار نگرفته، صنعت هتل‌داری و رستوران‌‌داری می‌باشد. هم اکنون براساس برآوردهای سازمان جهانی جهانگردی ورود هر گردشگر به ‌طور متوسط منجر به ایجاد 6 شغل به ‌طور مستقیم و غیرمستقیم می‌گردد که در این راستا یکی از مهمترین راهکارهای افزایش اشتغال در بیشتر کشورهای جهان ایجاد کارافرینی در بخش پذیرایی می‌باشد، به طوری می‌توان با به فعلیت رساندن پتانسیلها و تنوع بخشیدن به خدمات پذیرایی و اقامتی، ظرفیت‌هایی را جهت افزایش اشتغال محلی ایجاد کرد. بر این اساس در استان گیلان که یک استان مستعد از نظر گردشگری است این موضوع مهم می‌بایست بیشتر مورد توجه قرار گیرد و سطح توسعه متناسب با ظرفیت و توان هر شهرستان سنجیده شود.
روش این پژوهش بر اساس هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی–موردی، تحلیلی است، که داده‌ها ازمنابع کتابخانه‌ای و اسناد آماری به دست آمده‌اند و از طریق مدل‌های آماری Spearman "s rank و امتیاز استاندارد مورد سنجش قرار گرفته‌اند.
داده‌های آماری جمع‌آوری شده از سال 98 در مدل Spearman "s rank نشان می‌دهند دو شاخص جمعیت و جمعیت شاغل در بخش هتل‌داری و رستوران در استان گیلان با یکدیگر همبستگی دارند و از طریق مدل امتیاز استاندارد مشخص شده که با وجود گردشگرپذیر بودن شهرستان‌های استان گیلان توسعه متناسب صنعت هتل‌داری و رستوران‌داری، بر اساس جمعیت شهرستان‌ها درسطح استان صورت نپذیرفته است و در این راستا پیشنهادهایی بر اساس اصول کارآفرینی در این شاخه از صنعت برای رفع این توزیع نامتعادل ارائه گردیده‌است.