مقایسه تطبیقی میادین شهرهای ایتالیا و ایران به عنوان تجسم فضایی-کالبدی ساختارهای سیاسی- اجتماعی- مذهبی

مانا وحیدبافنده؛ مرتضی میرغلامی

دوره 1401، شماره 24 ، آذر 1401، ، صفحه 5-38

https://doi.org/10.22034/jspr.2022.702070

چکیده
  میدان در مفهوم واقعی آن فضای باز وسیعی است که معمولا بر اجتماعات مردمی و ساختارهای سیاسی- اجتماعی جامعه تأثیر مستقیم دارد. برای فهم مفهوم فضاهای شهری در شهرهای اروپا بایستی مفهوم آگورا در یونان باستان را جستجو کرد که نقش مهمی در تنظیم روابط نهادهای مختلف شهری از جمله مذهب، سیاست، اجتماع و تجارت در شهرهای آن دوره داشته است. دوره مهم ...  بیشتر

برنامه‌ریزی شهری
ارزیابی مولفه‌های زیباشناسی بصری برکیفیت فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: عظیمیه کرج)

مینا حیدری تمرآبادی

دوره 1402، شماره 26 ، خرداد 1402، ، صفحه 5-22

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.2001522.1045

چکیده
  این پژوهش مربوط به ارزیابی مؤلفه‌های زیبایی محیط بر کیفیت فضا‌های عمومی در منطقۀ عظیمیۀ شهر کرج است. چهار مؤلفۀ کیفیت فضا‌های عمومی و چهارده مؤلفۀ زیبایی محیط برگزیده شده‌اند. در مرحلۀ بعد ارتباط این دو دسته متغییر‌ها و وضعیت آن‌ها در سطح منطقه ارزیابی شده است. روش پژوهشْ توصیفی- پیمایشی است. چک‌لیستی از مؤلفه‌ها تنظیم شد. برای ...  بیشتر

تاثیر حمایت‌های دولتی در توسعه پایدار روستایی (مطالعه موردی: شهرستان شاهین شهر و میمه)

میترا خاطری فرامانی؛ مسرت آیت

دوره 1398، شماره 13 ، اسفند 1398

چکیده
  چکیده تاکنون دولت‌ها با اعمال سیاست‌ها و اقدامات مختلف اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، و کالبدی تلاش‌های زیادی را در راستای توسعه روستایی انجام داده‌اند.  با این حال، به نظر می‌رسد که این سیاست‌ها و اقدامات نتوانسته است زمینه‌ساز توسعه پایدار در سکونتگاه‌های روستایی شود. از این رو، هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر حمایت‌های دولتی ...  بیشتر

بررسی و اولویتبندی عوامل اصلی مدیریت شهری با رویکرد جهادی در میزان موفقیت پروژه-های عمران شهری (نمونه موردی: شهرداری‌های استان چهارمحال و بختیاری)

مسرت آیت؛ سیامک نیکخواه

دوره 1399، شماره 14 ، خرداد 1399

چکیده
  چکیده در اجرای پروژههای عمران شهری عواملی مؤثر بر پیشبرد پروژه وجود دارد که معمولاً شناسایی دقیق آنان پیچیده و دشوار است. اگرچه عوامل اصلی مدیریت شهری با رویکرد جهادی در تئوری بسیار جذاب می‌باشد؛ اما در عمل، برای پیادهسازی آن خصوصاً در کشورهای درحال‌توسعه مشکلات بسیاری وجود دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی و اولویت‌بندی عوامل اصلی مدیریت ...  بیشتر

شناسایی و تحلیل پیشران‌های استراتژیک تغییرات کاربری زمین شهری با رویکرد تحلیل اثرات متقاطع (مورد مطالعه: شهر سنندج)

فرید واحدی یگانه؛ محمدرضا پورمحمدی؛ سامان صلواتی؛ شیلان حیدرمنش

دوره 1400، شماره 18 ، خرداد 1400

چکیده
  تغییرات کاربری زمین و توسعه‌ی شهری از مباحث اساسی در برنامه‌ریزی‌ها و طرح‌های توسعه شهری به شمار می‌آیند. مطالعه‌ی میزان تغییرات در گذشته و پیش‌بینی این تغییرات در آینده نقشی بسزا در ساماندهی فضاهای شهری دارد. در اثر تغییرات کاربری زمین شهری الگوهای کاربری زمین گوناگونی شکل می‌گیرد که این الگوها نیروهای پیشران گوناگونی در مناطق ...  بیشتر

مطالعات شهری
راهکارهای طراحی شبکۀ پیاده‌مدار گردشگری مرتبط با ساختار تاریخی شهر (مطالعه موردی: محله قلعه‌طبره اصفهان)

محمدرضا نقصان محمدی؛ سعیده هرندی زاده

دوره 1402، شماره 26 ، خرداد 1402، ، صفحه 23-42

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.1999644.1044

چکیده
  از بین رفتن آثار تاریخی شاخص و کاهش نشانه‌های ارزش تاریخی معابر، کاهش مطابقت ابنیۀ نوساز با تاریخ معماری شهرها و تداخل حرکتی سواره و پیاده از مشکلات بروزیافتۀ ناشی از خودرومداری در اغلب شهرهای تاریخی است. بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود در این شهرها با توجه به محورهای شکل‌گرفته براساس عناصر تاریخی، شاخص، طبیعی و حرکت آهستۀ پیاده، ...  بیشتر

مطالعات شهری
مروری سیستماتیک بر نقش حاکمیت در ارتقاء شادی شهروندان

سحر سماواتی

دوره 1401، شماره 24 ، آذر 1401، ، صفحه 39-54

https://doi.org/10.22034/jspr.2022.701832

چکیده
  امروزه روند فزایند های از مطالعات اجتماعی به بررسی و ارزیابی ارتباط تصمیمات سیاست گذاری های عمومی و الگوی حاکمیت شهری بر کیفیت زندگی و شادی شهروندان پرداخته اند. حکومت خوب همواره یکی از معیارهای کلیدی اثرگذار بر شادی شهروندان شناخته شده و بهترین جوامع با میزان شادی و خوشبختی شهروندان ارزیابی شده اند. محدودیت مطالعات در این حوزه و ...  بیشتر

اولویت بندی و مدیریت بحران در سکونتگاه‌های روستایی (مطالعات موردی: استان چهارمحال بختیاری دهستان‌های پشتکوه و دیناران)

جعفر گنجعلی؛ رویا انصاری

دوره 1398، شماره 13 ، اسفند 1398

چکیده
  چکیده در این پژوهش، استعدادها و امکانات موجود در دهستان‌های دیناران و پشتکوه در شاخص‌های انسانی، اقتصادی، خدماتی، و طبیعی مورد بررسی قرارگرفته است. هدف از این پژوهش اولویت‌بندی سکونتگاه‌های روستایی دهستان‌های پشتکوه و دیناران در زمینه بحران‌های سکونتگاهی  است. این پژوهش در چهارچوب روش کمی انجام شده و داده‌های این پژوهش به ...  بیشتر

بررسی پتانسیل‌های توسعه گردشگری فرهنگی مرزی در استان گیلان (مطالعه موردی: بندر مرزی آستارا)

سحر موحدی؛ علی رستمی

دوره 1399، شماره 14 ، خرداد 1399

چکیده
  چکیده یکی از عرصه‌های نوین در مطالعات حوزه برنامه‌ریزی طرح‌های توسعه در ایران، مناطق مرزی می‌باشند. هرچند از گذشته تاکنون ابعاد گوناگون مسائل و مشکلات مربوط به این مناطق به‌طور پراکنده مورد مطالعه قرار گرفته است، اما آمایش این مناطق تاکنون جایگاهی در نظام برنامه‌ریزی توسعه کشور نداشته است به همین دلیل، فقدان یک چارچوب نظری برای ...  بیشتر

جامعه‌شناسی شهری
مردم نگاری عاملیت زنان شهر تهران در مصرف آب

نیما بردیا فر

دوره 1400، شماره 18 ، خرداد 1400

چکیده
  چکیدهزنان به عنوان نیمی از جمعیت تهران یکی از اقشار تأثیرگذار در بروز بحران آب و در عین حال حل مسائل مرتبط با آن هستند. بر مبنای فرایند اجتماعی مطرح شده در این پژوهش در دوران جدید نوعی روانشناسی خاص در زنان بروز کرده است که آن‌ها را نسبت به هر دوره تاریخی دیگری متمایز می‌سازد به نحوی که آن‌ها را به مثالی بی‌مانند در میان اسلاف هم‌جنس ...  بیشتر

برنامه‌ریزی شهری
بازشناسی جایگاه کیفیت زندگی در فرایند تصویب طرح‌ توسعه و عمران شهر (نمونه موردی: شهر مشهد)

مریم دانشور

دوره 1402، شماره 26 ، خرداد 1402، ، صفحه 43-60

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.2006706.1047

چکیده
  با افزایش جمعیت و تعداد شهرها در قرن حاضر خصوصاً در کشورهای در حال توسعه، کیفیت زندگی در شهرها به موضوع مهمی در برنامه‌ریزی شهری تبدیل شده‌است. طرح جامع (توسعه و عمران) شهر یکی از مهم‌ترین اسناد توسعه شهری است که در فرایندی هزینه‌بر در مراجع محلی و ملی به تصویب می‌رسد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی جایگاه مولفه‌های کیفیت زندگی در فرایند ...  بیشتر

ارزیابی اثرات سلامت (HIA) شهرهای جدید بر ساکنان این شهرها (مورد مطالعه: شهر جدید صدرا)

مهدی منتظرالحجه؛ نازنین صاحبی

دوره 1401، شماره 24 ، آذر 1401، ، صفحه 55-72

https://doi.org/10.22034/jspr.2022.702042

چکیده
  ایجاد شهرهای جدید به دلیل حجم عظیم فعالیت‌های انجام‌ یافته، منابع مصرف شده و گروه جمعیتی قابل توجهی را که به خود جذب می کند، اثرات عمیقی بر ابعاد مختلف زندگی انسان و اکوسیستم برجای می گذارد؛ بنابراین ضروری است این طرح ها از جنبه اثراتشان بر ابعاد مختلف زندگی شهروندان به ویژه سلامت ایشان مورد ارزیابی قرار گیرند. در طی سال‌های اخیر ...  بیشتر

ارائه الگوی توسعه بافت‌های با ارزش روستایی جهت توسعه گردشگری روستایی دهستان سُه

مهدی فدائی

دوره 1398، شماره 13 ، اسفند 1398

چکیده
  چکیده با حفاظت، باززنده‌سازی و استقرار حیات در بافت‌های باارزش روستایی امکان بازشناسی فرهنگ‌های بومی و محلی میسر می‌شود و از این راه انتقال تجارب فرهنگی تحقق می‌یابد. هدف از پژوهش حاضر ارائه الگوی بهینه برنامه‌ریزی توسعه بافت‌های با ارزش روستایی جهت توسعه گردشگری با تاکید بر گردشگری روستایی دهستان سُه شهرستان شاهین شهر و میمه ...  بیشتر

ارتقا فضای سبز شهری براساس معیارهای منظر اکولوژیک (نمونه موردی: جاده سلامت پارک ناژوان)

مریم کیانی

دوره 1399، شماره 14 ، خرداد 1399

چکیده
  چکیده در اجرای پروژه های عمران شهری عواملی مؤثر بر پیشبرد پروژه وجود دارد که معمولاً شناسایی دقیق آنان پیچیده و دشوار است. اگرچه عوامل اصلی مدیریت شهری با رویکرد جهادی در تئوری بسیار جذاب می‌باشد؛ اما در عمل، برای پیاده‌سازی آن خصوصاً در کشورهای درحال‌توسعه مشکلات بسیاری وجود دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی و اولویت‌بندی عوامل اصلی ...  بیشتر

پهنه‌بندی نواحی روستایی آسیب دیده از سیلاب(فروردین 1398) در شهرستان هویزه- استان خوزستان

سعید نصیری زارع

دوره 1400، شماره 18 ، خرداد 1400

چکیده
  امروزه بیشتر محققان در بررسی مخاطرات طبیعی و شناسایی تغییرات دوره‌ای آن از فنون سنجش از دور استفاده می‌کنند و استفاده از این فنون به دلیل دقت و سهولت کاربرد آن همواره ابزار مفیدی برای محققان بوده است. در این میان، بررسی سیل به عنوان یک مخاطره طبیعی اغلب به عنوان یک پهنه آبی در تصاویر ماهواره‌ای به کمک شاخص‌های مختلف مورد بررسی قرار ...  بیشتر

مطالعات شهری
خاستگاه‌های اندیشه و روش زمینه‌گرایی در شهرسازی، معماری و حوزه‌های تأثیرگذار بر این دو از دهه 1960 تاکنون

محمود قلعه نویی

دوره 1401، شماره 25 ، بهمن 1401، ، صفحه 5-28

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.701830

چکیده
  مفاهیمی چون گسست تاریخی، کارکردگرایی، سبک بین‌الملل و استانداردسازی همگی از ویژگی­های مدرنیزم است. با پیدایش پست مدرنیزم، لزوم توجه به زمینه در ابعاد مختلف از سوی اندیشمندانی از حوزه‌های مختلف همچون تاریخ، فرهنگ، فلسفه، زبان، محیط زیست، روانشناسی و پدیدارشناسی مورد تأکید قرار گرفت؛ اما زمینه گرایی در شهر، فضا و به‌طور کلی محیط ...  بیشتر

سلامت شهری
برنامه ریزی زیرساخت سبز شهری با تاکید بر ارتقا سلامت روان شهروندان (مورد پژوهش: پارک ملت شهر بروجن)

امیرحسین شبانی؛ محدثه کشاورز

دوره 1402، شماره 26 ، خرداد 1402، ، صفحه 61-78

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.2006500.1046

چکیده
  افزایش جمعیت شهری و گسترش شهرنشینی بر شهرها پیامدهای گوناگون کالبدی، اجتماعی، زیست‌محیطی و اقتصادی داشته است و بر شهروندان، به‌ویژه، پیامدهای روان‌شناختی؛ از طرفی می‌توان بیان کرد که ارتباط با طبیعت در شهرهای امروزی در قالب فضاهای سبز شهری در مقیاس‌‌‌های گوناگون نقش بسزایی در کاهش مشکلات روحی و روانی ایفا می‌کند. در این میان، ...  بیشتر

مطالعات شهری
بازشناسی نقش قنات بر زیست پذیری سکونتگاه های شهری و روستایی با استفاده از روش فراترکیب

پرستو داروئی؛ مینا کشانی همدانی

دوره 1401، شماره 24 ، آذر 1401، ، صفحه 73-93

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.707365

چکیده
  زیست پذیری در معنای اصلی و کلی خود به مفهوم دستیابی به قابلیت زندگی است که بر کیفیت زندگی در سطح محلی متمرکز است و در طول سال‌ها تکامل یافته و اغلب منعکس‌کننده رابطه‌ای ایده‌آل بین محیط زندگی و زندگی اجتماعی است. با توجه به این موضوع، شکل‌گیری سکونتگاه‌ها به ویژه در مناطق گرم و خشک و زیست پذیری آنها، نماد بارز تعامل انسان و طبیعت ...  بیشتر

تأثیر سرمایه اجتماعی و مشارکت اجتماعی در تحقق طراحی شهری با استفاده از تکنیک SOAR

محمد نصراصفهانی؛ محمدرضا پورجعفر؛ الهام قاسمی

دوره 1398، شماره 13 ، اسفند 1398

چکیده
  چکیده مشارکت اجتماعی و سرمایه اجتماعی به عنوان شاخص‌ها و مؤلفه‌های پایدرای اجتماعی (مؤلفه سوم شمول اجتماعی) است که پایداری اجتماعی شامل اقداماتی در زمینه‌های طراحی شهری، عرصه‌های اجتماعی و نابرابری‌های فضایی می‌باشد. از سویی دیگر مشارکت اجتماعی به عنوان یکی از معیارهای اصلی سرمایه اجتماعی است که باعث همکاری بیشتر شهروندان با ...  بیشتر

ارزیابی پایداری درآمدها و هزینه‌های شهرداری شاهین‌شهر

امین الله قائدان؛ یاسمین دقیل زاده

دوره 1399، شماره 14 ، خرداد 1399

چکیده
  یکی از مسائل مهم شهرداری‌ها در سراسر جهان، کسب درآمد پایدار جهت تأمین هزینه خدمات شهری است. اتکای بیش از حد بسیاری از شهرداری‌ها به درآمدهای ناپایدار، شهرداری را با مشکلات مالی مواجه ساخته است. مطالعه منابع درآمدی پایدار شهرداری‌های جهان و استفاده از تجارب شهرهایی که ساختاری مشابه با شهر شاهین‌شهر دارند تا حدودی می‌تواند راهگشای ...  بیشتر

برنامه‌ریزی شهری
شناسایی پیشران‌های کلیدیِ موثر بر ارتقاء بافت‌های ناکارآمد شهری با رویکرد آینده‌پژوهی (مورد مطالعه: بافت فرسوده شهر کرمانشاه)

امین قهرمانی تولابی؛ ژیلا سجادی

دوره 1400، شماره 18 ، خرداد 1400

چکیده
  عوارض و مشکلات نواحی فرسوده و ناکارآمد شهری، چندوجهی هستند و به شکل خاصی بروز می‌نماید. افت منزلت اجتماعی و اقتصادی و نابسامانی‌های کارکردی و کالبدی این بافت‌ها به همراه افت شدید کیفی محیط شهری از جمله دلایلی است که سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان شهری را مجاب به ارائه راهبردهای نوینی در مواجهه با مسائل و مشکلات آن کرده است. در همین ...  بیشتر

مدیریت شهری
ارزیابی کیفیت خدمات نیروی انتظامی در فضای شهری به گردشگران خارجی با استفاده از تکنیک اهمیت‌–عملکرد (مطالعه موردی: شهر اصفهان)

زهرا سادات اسماعیلیان

دوره 1402، شماره 26 ، خرداد 1402، ، صفحه 79-98

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.2011922.1048

چکیده
  اطلاعات و آمارهای موجود در صنعت گردشگری شهری حاکی از عدم مؤفقیت این صنعت و عملکرد ناموفق آن در کشور و در شهر اصفهان است. به نظر می‌رسد یکی از دلایل اصلی این امر عدم توجه به انتظارات و ترجیحات گردشگران ورودی به فضای شهری کشور و نیز عدم تلاش جهت افزایش میزان رضایت آنهاست. هدف از این تحقیق، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر رضایتمندی ...  بیشتر

تحلیل عوامل تسهیل کننده و محدودکننده مشارکت شهروندان در برنامه ریزی محله محور: (مطالعه موردی شهر اصفهان)

فرشاد طهماسبی زاده

دوره 1401، شماره 24 ، آذر 1401، ، صفحه 95-115

https://doi.org/10.22034/jspr.2022.702071

چکیده
  برنامه ریزی محله محور با رویکردی مشارکتی، دموکراتیک و مردم محور مبتنی بر تطبیق برنامه‌ها و طرح‌ها با نیازها و خواسته‌های ساکنین محله‌های شهر است، تحقق آن وابسته به مشارکت شهروندان در سطح محله‌ها است، اما در نظام برنامه ریزی و مدیریت شهری ایران مشارکت با محدودیت‌هایی مواجه است این پژوهش برآن است تا عوامل تسهیل کننده و محدود کننده ...  بیشتر

بررسی نقش مدیریت شوراها و دهیاری‌ها در سکونتگاه‌های روستایی (مطالعه موردی روستاهای شهرستان شهرضا)

بابک اباذری؛ علی کرباسی؛ سید رامین غفاری

دوره 1398، شماره 13 ، اسفند 1398

چکیده
  چکیده مدیریت شوراها در مدیریت شهری و روستایی نقش موثری در توسعه و تعالی مشارکت‌های اجتماعی ایفا می‌نمایند. به نظر می‌رسد بین مهارت‌ها، وظایف و نقش مدیران شوراها و دهیاری‌ها در توسعه سکونتگاه‌ها رابطه معناداری وجود دارد. مدیریت روستایی متشکل از امکانات، شرایط متفاوت طبیعی، انسانی، نهادی، ساختاری و... است بنابراین نمی‌توان مدیریت ...  بیشتر

ارتقاء کیفیت زندگی در محله شیخ بهائی بر اساس مؤلفه‌های طراحی شهری

زهرا السادات فیاض؛ شهرزاد پژومند نجف آبادی

دوره 1399، شماره 14 ، خرداد 1399

چکیده
  چکیده بحران کیفیت، در شرایط کنونی یکی از چالش‌های عمدۀ شهرهای ما و یکی از دغدغه‌های اساسی تصمیم‌گیران، مجریان و استفاده‌کنندگان محیط‌های شهری است. با توجه به اهمیت مسأله "کیفیت" و افزایش سریع شهرنشینی، چنانچه برنامه‌ها و مداخلات کالبدی در شهرها همچون گذشته بدون توجه لازم به دانش طراحی شهری و بدون ملحوظ نمودن نظام‌مند آن در مراحل ...  بیشتر