نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی تهران

2 دانشگاه تبریز

3 دانشگاه آزاد، واحد نجف‌آباد اصفهان

چکیده

تغییرات کاربری زمین و توسعه‌ی شهری از مباحث اساسی در برنامه‌ریزی‌ها و طرح‌های توسعه شهری به شمار می‌آیند. مطالعه‌ی میزان تغییرات در گذشته و پیش‌بینی این تغییرات در آینده نقشی بسزا در ساماندهی فضاهای شهری دارد. در اثر تغییرات کاربری زمین شهری الگوهای کاربری زمین گوناگونی شکل می‌گیرد که این الگوها نیروهای پیشران گوناگونی در مناطق مختلف دارد. بنابراین هدف این تحقیق شناسایی و تحلیل نیروهای پیشران تغییرات کاربری زمین شهری و تحلیل مکانیزم روابط این نیروها با روش تحلیل اثرات متقاطع (آینده‌پژوهی) در شهر سنندج می‌باشد. روش تحقیق حاضر توصیفی – تحلیلی است و روش جمع‌آوری داده‌ها اسنادی و پیمایشی از طریق پرسش‌نامه‌ است. جامعه‌ی آماری این پژوهش کارشناسان مسائل شهری شامل اساتید دانشگاه، دانشجویان مرتبط با موضوع، کارشناسان امور شهری، مسئولین شهری و... است. به منظور تحلیل داده‌ها از روش تحلیل اثرات متقاطع با بهره‌گیری از نرم‌افزار MICMAC استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که سیستم شهری سنندج در وضعیت ناپایداری قرار دارد. همچنین از لحاظ تاثیرگذاری به ترتیب با میانگین وزنی و ستونی پیشران‌ها، عوامل سیاست‌ها و قوانین (5/68)، محیطی (5/65)، فرهنگی (12/65)، اجتماعی / جمعیتی (66/63)، امکانات زیرساختی (63)، اقتصادی (78/61)، نهادی (75/61) و فضایی – کالبدی (2/59) در تغییرات کاربری زمین شهری سنندج بیشترین تاثیر را دارند. همچنین سه عامل مهاجرت، منزلت اجتماعی و توزیع عادلانه خدمات شهری بعنوان پیشران‌های استراتژیک مشخص شدند.

عنوان مقاله [English]

Identification and analysis of strategic drivers of urban land use change with futuristic approach (Case study: Sanandaj City)

نویسندگان [English]

  • Farid Vahedi Yeganeh 1
  • Mohammadreza Pourmohammdi 2
  • saman salavati 2
  • Shilan Heydarmanesh 3

1 Shahid Beheshti University of Tehran

2 Tabriz University

3 Azad University, Najafabad Branch, Isfahan

چکیده [English]

Land use change and urban development are key issues in urban development plans and schemes. Studying the extent of changes in the past and predicting these changes in the future has a significant role in organizing urban spaces. As a result of urban land use changes, various land use patterns are formed, which have different driving forces in different areas. Therefore, the purpose of this study is to identify and analyze the drivers of urban land use change and to analyze the mechanism of relationships between these forces by the method of cross-impact analysis (futures research) in Sanandaj. The method of the present research is descriptive-analytical and the method of data collection is documentary and survey through a questionnaire. The statistical population of this research is urban issues experts including university professors, related students, urban affairs experts, city officials, etc. In order to analyze the data, the cross-impact analysis method was used using MICMAC software. The results show that the urban system of Sanandaj is in a state of instability. Also in terms of impact, respectively, with the average weight and column of propulsion, policy and regulatory factors (68.5), environmental (65.5), cultural (65.12), social / demographic (63.66), infrastructure facilities (63), Economic (61.78), institutional (61.75) and spatial-physical (59.2) have the most impact on urban land use changes in Sanandaj. Also, three factors of migration, social status and fair distribution of urban services were identified as strategic drivers.