فصلنامه علمی پژوهشهای فضا و مکان در شهر

خاستگاه‌های اندیشه و روش زمینه‌گرایی در شهرسازی، معماری و حوزه‌های تأثیرگذار بر این دو از دهه 1960 تاکنون

نویسنده

محمود قلعه نویی

دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران

https://doi.org/10.22034/jspr.2023.701830
چکیده
مفاهیمی چون گسست تاریخی، کارکردگرایی، سبک بین‌الملل و استانداردسازی همگی از ویژگی­های مدرنیزم است. با پیدایش پست مدرنیزم، لزوم توجه به زمینه در ابعاد مختلف از سوی اندیشمندانی از حوزه‌های مختلف همچون تاریخ، فرهنگ، فلسفه، زبان، محیط زیست، روانشناسی و پدیدارشناسی مورد تأکید قرار گرفت؛ اما زمینه گرایی در شهر، فضا و به‌طور کلی محیط مصنوع، نیاز به بازشناسی موشکافانه ­تری به­ویژه در ارتباط با حوزه ­هایی چون نشانه­ شناسی، معناگرایی و ساختارگرایی و نیز رویکردهایی چون سنت­ گرایی و بوم­ گرایی که چهارچوب‌های نظری آن را ایجاد نموده ­اند، دارد. با توجه به خاستگاه‌های گوناگون، بازگشت به زمینه ­گرایی از سال‌های 1960 تاکنون با دگرگونی‌هایی در نگرش، ابعاد، اصول و روش‌ها همراه بوده است. پژوهش حاضر با مروری بر اندیشه­ های تأثیرگذار بر زمینه ­گرایی در شهرسازی و معماری، به دنبال شناخت تأثیر جنبش ­ها، رویکرد­ها و پارادایم ­های گوناگون در حوزه‌های مختلف در بازه زمانی 1960 تاکنون می‌باشد. روش پژوهش حاضر توصیفی بوده و با تشریح اندیشه‌های صاحب‌نظران زمینه­ گرایی در رشته معماری و شهرسازی و نیز رشته‌های مرتبط و پیشرویی همچون فلسفه و زبان­شناسی که آبشخور اندیشه‌های این دو رشته ­اند، سه گروه اصلی و متمایز را دسته ­بندی می‌نماید. از سه دسته شناسایی شده، دسته نخست که بیشتر تحت­ تأثیر فلسفه و زبان­شناسی اندیشمندان فرانسوی هستند؛ دسته دوم که تمـرکز بیشتری بر روی تاریـخ، فرهنگ، سنت­ گرایی، بوم ­گرایی و توده ­گرایی دارد و دسته سوم که با توجه به تاریخ، سنت، فرهنگ بومی و بوم­ گرایی، تلاش در همزیستی با محیط زیست داشته و در راستای همگرایی با اصول توسعه پایدار تلاش کرده است.

کلیدواژه‌ها

شهرسازی
معماری
پست مدرنیزم
زمینه گرایی
پیچیدگی

عنوان مقاله English

Origins of Thought and Methods of Contextualism in Urbanism, Architecture and Fields Affecting the Two, From The 1960 to The Present

نویسنده English

Mahmoud Ghalehnoee
Associate Professor, Department of Urbanism, Faculty of Architecture and Urbanism, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده English

Concepts such as historical rupture, functionalism, international style, and standardization are all features of modernism. In general, the built environments according to modernism are alien to the existing context, and this alienation led to a fundamental critique of modern architecture and urban planning. With the advent of postmodernism, the need to pay attention to the field in different dimensions was emphasized by thought from different fields such as history, culture, philosophy, linguistics, environment, psychology, and phenomenology. But contextualism needs to be more carefully recognized, especially in relation to fields such as semiotics, semantics, and structuralism, as well as approaches such as traditionalism and ecology, which are its theoretical frameworks. Due to its various origins, the return to contextualism has been accompanied by changes in attitudes, dimensions, principles, and methods since the 1960s. The present study, by reviewing the influential ideas on contextualism in urban planning and architecture, seeks to identify the impact of various movements, approaches and paradigms in various fields in the period from 1960 to the present. The method of the present study is descriptive and by describing the ideas of contextualists in architecture and urban planning as well as related and progressive disciplines such as philosophy that are the source of the ideas of these two mentioned disciplines, it categorizes three main and distinct groups. The notion of contextualism has been investigated in closed and related fields to architecture, urban planning, and urban design such as philosophy, linguistics, and social studies. Three distinct categories are identified, the first is most influenced by the philosophy and linguistics of French thinkers; The second category, focuses more on history, culture, traditionalism, and ecology, and the third category, according to history, tradition, indigenous culture, and ecology, strives to coexist with the environment and converge with the principles Sustainable development has tried.

کلیدواژه‌ها English

Urbanism Architecture Postmodernism Contextualism Complexity

  •  

    • بانی مسعود، امیر. (1387). پست مدرنیته و معماری. نشر خاک، چاپ اول.
    • بحرینی، حسین. (1378). تجدد، فراتجدد و پس از آن در شهرسازی. انتشارات دانشگاه تهران.
    • ترکمه، آیدین. (1394). درآمدی بر تولید فضای هانری لفور. انتشارات تیسا، تهران، گردآوری و ترجمه، چاپ یکم.
    • تیبالدز، فرانسیس. (1387). شهرسازی شهروند گرا، ارتقای عرصه‌های همگانی در شهرها و محیط‌های شهری. ترجمه محمد احمدی نژاد، نشر خاک، چاپ دوم.
    • ربانی، رسول. (1389). جامعه شناسی شهری. انتشارات دانشگاه اصفهان (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی، ویرایش دوم، چاپ چهارم.
    • نسبیت، کیت. (1392). نظریه‌های پسامدرن در معماری. ترجمه و تدوین: محمدرضا شیرازی، نشر نی، چاپ پنجم.
    • ورنز مودون، آن. (1380). آنچه طراحان شهری باید بدانند. ترجمه بهرام معلمی، فصلنامه عمران و بهسازی شهری هفت شهر، 3 (6-7).
    • اکبری، علی اکبر؛ بذرافکن، کاوه؛ تهرانی، فرهاد؛ سلطان‌زاده، حسین. (1395). تبیین روش‌های طراحی زمینه گرایی و منطقه گرایی در معماری ایران (نمونه مطالعاتی: اثرهایی شاخص با دوره‌های زمانی متفاوت از معماری شهر تهران). نشریه مدیریت شهری، 48، 342-327.
    • شاملو، شبنم، نقی زاده، محمد؛ حبیب، فرح. (1397). واکاوی رویکردها و زمینه‌های نظری و تدوین چارچوب مفهومی منظر شهر. نشریه معماری و شهرسازی آرمانشهر، 23، 209-197.
    • بنی هاشمی، محمدعلی. (1397). ارزیابی توسعه میان افزا در محله‌های شهری با رویکرد زمینه­گرایی در افزایش تعاملات ساکنین (مطالعه موردی: کوی دانش تبریز). نشریه دانش شهرسازی، 2 (2). 93-79.
    • تولایی، نوین. (1380). زمینه گرایی در شهرسازی. نشریه هنرهای زیبا، 10، 34-43.
    • بابایی، سعید؛ خاک زند، مهدی. (1397). زمینه­گرایی در آثار معماران غیر ایرانی در دوره پهلوی اول (مدرسه البرز و ایرانشهر). نشریه مطالعات معماری ایران، 14، 189-171.
    • زارع زاده، معصومه؛ دانشمند، سارا؛ علی آبادی، محمد. (1394). چگونگی مداخله زمینه گرا در پایداری و باز زنده سازی بافت‌های تاریخی با بهره گیری از روش چیدمان فضا (نمونه موردی: پیشنهاد طراحی مجموعه گردشگری ابرکوه). مجله معماری و شهر پایدار، 1 (3)، 90-75.
    • ماجدی، حمید؛ سعیده زرآبادی، زهرا سادات. (1389). شهر نشان دار به‌مثابه شهر زمینه گرا. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 3 (3)، 21-1.
    • مهدوی نژاد، محمدجواد؛ بمانیان، محمدرضا؛ ملایی، معصومه. (1390). فرآیند طراحی زمینه گراـ تجربه معماری 89-1388. مجله نقش جهان، 1 (1)، 34-21.
    • هاشم پور، پریسا؛ ابراهیمی نژاد، احد؛ یزدانی، ثنا. (1397). کاربست رویکرد زمینه گرایی در بازآفرینی بافت‌های تاریخی (نمونه موردی: میدان صاحب‌الامر تبریز). مجله معماری و شهر پایدار، 1 (6)، 126-105.
    • Alexander, C. (1964a). A city is not a tree, Vol. 124.
    • Alexander, C. (1964b). Notes on the Synthesis of Form (Vol. 5): Harvard University Press.
    • Alexander, C. (1977). A pattern language: towns, buildings, construction: Oxford university press.
    • Alexander, (1979). The timeless way of building (Vol. 1): New York: Oxford University Press.
    • Alexander, C. (2002). The nature of order: The phenomenon of life: Taylor & Francis.
    • Allain, R. (2004). Morphologie urbaine (Vol. 12). Paris: Arman Colin.
    • Applegate, C. (1990). A nation of provincials: The German idea of Heimat: Univ of California Press.
    • Ashihara, Y. (1983). The aesthetic townscape.
    • Batty, M. (2005). Cities and complexity: understanding cities through cellular automata, agent-based models and fractals. In: The MIT Press.
    • Batty, M. (2007). Cities and complexity: understanding cities with cellular automata, agent-based models, and fractals: The MIT press.
    • Batty, M. (2009). Urban modeling. International encyclopedia of human geography. In: Elsevier, Oxford.
    • Baynes, T. M. (2009). Complexity in urban development and management: historical overview and opportunities. Journal of Industrial Ecology, 13(2), 214-227.
    • Borret, K. J. A. (1997). Kate Nesbitt (ed.), Theorizing a new agenda for architecture: an anthology of architectural theory 1965-1995. (1997/3), 91-91.
    • Bourdieu, P. Accardo, A. & Balazs, G. (1993). La misère du monde (Vol. 476): Seuil Paris.
    • Breheny, M. (1995). The compact city and transport energy consumption. Transactions of the institute of British Geographers, 81-101.
    • Burton, E. Jenks, M. & Williams, K. (2003). The compact city: a sustainable urban form?: Routledge.
    • Cohen, S. J. O. (1974). Physical Context/Cultural Context; Including it all. (2), 1-40.
    • Colquhoun, A. (1989). Modernity and the classical tradition: architectural essays, 1980-1987: Mit Press.
    • Crawford, R. J. (2016). What can complexity theory tell us about urban planning?: New Zealand Productivity Commission, Te Kōmihana Whai Hua o Aotearoa.
    • Cullen, G. (1961). The Concise Townscape (London: Reed Educational and Professional Publishing.
    • Cuthbert, A. (2001). Going global: Reflexivity and contextualism in urban design education. Journal of Urban Design, 6(3), 297-316.
    • Daniels, H. Lauder, H. & Porter, J. (2012). Educational theories, cultures and learning: A critical perspective: Routledge.
    • Duany, A. Speck, J. & Lydon, M. (2010). The Smart Growth Manual: McGraw-Hill Education.
    • Etlin, R. A. (1991). Modernism in Italian architecture, 1890-1940: MIT press Cambridge, MA.
    • Ewing, & Cervero, R. (2017). “Does compact development make people drive less?” The answer is yes. Journal of the American Planning Association, 83(1), 19-25.
    • Frey, H. (2003). Designing the city: Towards a more sustainable urban form: Taylor & Francis.
    • Fritsch, E. (2001). Context: Physical and Psycho-cultural: A design for the concert hall in Sarajevo, Bosnia. Massachusetts Institute of Technology.
    • Geddes, P. (1949). Cities in evolution: William and Norgate Limited, London.
    • Gosling, D. (1996). Gordon Cullen: visions of urban design: Academy Editions London.
    • Hebbert, M. (2003). New urbanism—the movement in context. Built Environment, 29(3), 193-209.
    • Heidegger, M. & Buschor, M. (1954). Bauen, wohnen, denken: Neske Pfullingen.
    • Hurtt, S. J. T. C. J. o. A. (1982). Conjectures on Urban Form. The Cornell Urban Design Studio 1963-1982. 2, 54-78.
    • King, R. & King, R. (1996). Emancipating space: geography, architecture, and urban design: Guilford Press New York.
    • Kolb, V. Long, N. & Marty, P. (2016). Une approche exploratoire des inégalités environnementales et écologiques dans l’agglomération de La Rochelle. Bulletin de l’association de géographes français. Géographies, 93(93-4), 387-407.
    • Kostof, S. (1991). The city shaped: urban patterns and meanings through history.
    • Krier, R. & Rowe, C. (1979). Urban space: Academy editions London.
    • Kyttä, M. Broberg, A. Haybatollahi, M. & Schmidt-Thomé, K. (2016). Urban happiness: context-sensitive study of the social sustainability of urban settings. Environment Planning B: Planning Design, 43(1), 34-57.
    • Lynch, K. (1960). The image of the city (Vol. 11): MIT press.
    • Maggetti, M. Radaelli, C. M. & Gilardi, F. (2012). Designing research in the social sciences: Sage.
    • Moudon, A. V. (1992). A catholic approach to organizing what urban designers should know. Journal of Planning Literature, 6(4), 331-349.
    • Nessi, H. (2010). Formes urbaines et consommation d'énergie dans les transports.
    • Niel, X. (1998). Pourquoi se passer de sa voiture?
    • Norberg-Schulz, C. (1979). Genius loci: towards a phenomenology of architecture. NY: Rizzoli Embedding Architectural Education in an Ethical Disposition. In: International Publications. Pallasmaa, J. (1994). Six themes for the next…
    • Ozten, U. & Anay, H. (2017). Contextualism as a basis for an environmental architectural design in a globalized world. International Journal of Advances in Mechanical Civil Engineering, 4(4), 91-95.
    • Pepper, S. C. (1942). World hypotheses: A study in evidence: Univ of California Press.
    • Peterson, S. K. (1980). Space and Anti-space. The Harvard Architecture Review, 1, 101-102.
    • Rapoport, A. (1972). Pour une anthropologie de la maison.
    • Rapoport, A. (1977). Human aspects of urban form: towards a man—environment approach to urban form and design: Elsevier.
    • Rossi, (1984). The architecture of the city, New York. The Institute for Architecture Urban Studies The Massachusets Institute of Technology.
    • Rossi, A. Eisenman, P. Ghirardo, D. Y. & Ockman, J. (1982). The architecture of the city: MIT press Cambridge, MA.
    • Rowe, C. & Koetter, F. (1983a). Collage city (Vol. 102): Cambridge: MIT Press.
    • Rowe, C. & Koetter, F. (1983b). Collage city: MIT press.
    • Salat, S. & Labbé, F. (2011). Les villes et les formes: sur l'urbanisme durable (L. d. m. urbaines Ed.): Hermann.
    • Schnabel, M. A. (2007). Parametric designing in architecture. In Computer-Aided Architectural Design Futures (CAADFutures) 2007 (pp. 237-250): Springer.
    • Schumacher, T. J. C. b. (1971). Contextualism. Urban Ideals and Deformation. (359), 78-86.
    • Shen, L. (2012). Context and Text. Theory Practice in Language Studies, 2(12).
    • Shumacher, T. (1971). Contextualism: Urban ideals+ deformations. The Italian journal Casabella.
    • Sitte, C. (1986). City planning according to artistic principles.
    • Storm, E. J. E. H. Q.(2003). Regionalism in history, 1890-1945: The cultural approach. 33(2), 251-265.
    • Tappolet, C. (2006). Le contextualisme. Thiaw-Po-Une L. Questions d’éthique contemporaine, Paris, Stock, 276-291.
    • Thiesse, A.M. (1991). Écrire la France: le mouvement littéraire régionaliste de langue française entre la Belle-Époque et la Libération: FeniXX.
    • Thomas, R. (2003). Sustainable urban design: an environmental approach: Taylor & Francis.
    • Trancik, R. (1986). Finding lost space: theories of urban design: John Wiley & Sons.
    • Ungers, O. M. Borsano, G. & Ferlenga, A. (1982). Architettura come tema= Architecture as theme.
    • Valena, T. (1994). Beziehungen: über den Ortsbezug in der Architektur: Ernst & Sohn.
    • Venturi, R. Stierli, M. & Brownlee, D. B. (1977). Complexity and contradiction in architecture (Vol. 1): The Museum of modern art.
    • Verschueren, J. (2008). Context and structure in a theory of pragmatics. Studies in Pragmatics, 10, 13-23.

    Zoghi Hoseini, E. Diba, D. Kamelnia, H. & Mokhtabad, M. J. C. C. D. (2018). New Trends in Critical Regionalism through the Lens of Tzonis and Lefaivre. 2(1), 7-20.

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما