تصویر ذهنی مخاطبان سینما از فضای شهری بازنمایی شده

نویسنده

دانشجوی دکتری جامعه شناسی، عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان،اصفهان، ایران

چکیده
سینما به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای خلق روایت، به وفور از فضای شهر به عنوان بستر داستان‌گویی خود استفاده می کند؛ چراکه سینما به ذات نیازمند فضا است و تنها از طریق ظرفیت فضا است که می تواند داستان خود را بازگو کند. با تکیه بر همین اصل، این پژوهش به دنبال پاسخگویی به دو سؤال محوری است. اول آن که به طور کلی شهرهای بازنمایی شده در سینمای ایران از نظر مخاطبان آن دارای چه ویژگی هایی است و دوم مخاطبان سینمای ایران فضای شهری بازنمایی شده از اصفهان را با چه ویژگی هایی توصیف می کنند. جهت پاسخ به این پرسش ها از روش کیفی و تکنیک مصاحبه استفاده شد. یافته ها حاکی از آن بود که شهر بازنمایی شده در سینما دارای ویژگی هایی چون «فضایی متلاطم در ازدحام و آلودگی؛ فضایی با فانتزی های رمانتیک؛ فضایی گسترده شده در سطح و ارتفاع؛ فضایی با امکان قرارهای مخفی؛ فضای عریا نکننده اختلافات طبقاتی؛ فضایی مملو از خشونت و ناامنی» است؛ اما در رابطه با بازنمایی شهر اصفهان به ویژگی‌هایی همچون آرامش بخش، کند، تاریخی، بی هیاهو، با کالبد قدیمی و محصور اشاره شد که با واقعیت اصفهان در تضاد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The mental image of the cinema's audiences of represented urban space

نویسنده English

Mahvash Khademolfogharae
Ph.D student in sociology , Faculty member of Academic Center for Education, Culture and Research(ACECR), Isfahan, Iran
چکیده English

Cinema, as one of the most important tools for creating narrative, abundantly uses the city space as a platform for its storytelling; because cinema inherently needs space, and it is only through the capacity of space that it can tell its story. Based on this principle, this study seeks to answer two central questions. First, in general, what are the characteristics of cities which represented in Iranian movies in terms of its audience, and second, what are the characteristics of the urban space in Isfahan which represented in Iranian movies. In order to answer these questions, qualitative method and interview technique were used. By conducting 12 interviews and achieving theoretical saturation, data coding was done and findings were analyzed. The findings indicated that the city represented in the cinema has characteristics such as “a turbulent, crowded and polluted space, A space with romantic fantasies; Expanded space in surface and height; A space with the possibility of secret appointments; The revealer space of class conflict; “ a space full of violence and insecurity But in relation to the representation of the city of Isfahan, features such as soothing, slow, historical, calm, with an old and enclosed body were mentioned, and is far from the existing reality.
 

کلیدواژه‌ها English

cinema
mental image
metropolis
representation
urban space
  • اجلالی، پرویز؛ گوهری‌پور، حامد. (1392). بررسی تطبیقی تصویر شهر در سینمای موج نو ایران و فرانسه، نامه معماری و شهرسازی، 6 (12)، 22-5.
  • اجلالی، پرویز؛ گوهری‌پور، حامد. (1394). تصویرهای شهر در فیلم‌های سینمایی 1309-1390، فصلنامه علوم اجتماعی، 22 (68)، 278-229.
  • بزرگیان، امین. (1396). ایده‌های خیابانی: نوشته‌هایی درباره شهر، تن و زندگی روزمره، تهران: نشر تیسا
  • پارسی، حمیدرضا. (1381). شناخت محتوای فضای شهری، هنرهای زیبا، 11، 49-41.
  • پندار، هادی. (1396). بازشناسی معیارهای مؤثر بر تجربه و ادراک ساکنان از چرخه ساخت و ساز در محیط‌های مسکونی، نمونه موردی: محله سادات و همت‌آباد بابلسر، فصلنامه مطالعات معماری ایران، 12، 132-117.
  • تریسی، سارا. (1394). روش‌های تحقیق کیفی، ترجمه حسین خنیفر و طاهره منیری شریف، تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.
  • حاجی احمدی همدانی، آذین؛ ماجدی، حمید؛ جهانشاهلو، لعلا. (1397). معیارهای موثر بر شکل‌گیری تصویر ذهنی زنان از فضای شهری مطلوب (مطالعه موردی شهر تهران)، فصلنامه مطالعات شهری، 28، 16-3.
  • حبیبی، سید محسن؛ فرهمندیان، حمیده؛ پورمحمدرضا، نوید؛ شکوهی بیدهندی، صالح. (1394). خاطره شهر: بازخوانی سینماتوگرفیک شهر ایرانی دهه‌های 1340-1350، تهران: انتشارات ناهید.
  • راوراد، اعظم؛ محمودی، بهارک. (1390). تصویر شهر تهران در سینمای داستانی ایران (پس از انقلاب)، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 13 (4)، 26-1.
  • رضازاده، راضیه؛ فرهمندیان، حمیده. (1389). انعکاس فضای شهری در سینمای نوین ایران، نشریه هنرهای زیبا معماری و شهرسازی، 2 (42)، 24-13.
  • ستارزاده، داریوش؛ نقی‌زاده، محمد؛ حبیب، فرح. (1389). فضای شهری، اندیشه‌ای اجتماعی، علوم تکنولوژی محیط‌زیست، 12 (4)،183-173.
  • علی‌الحسابی، مهران؛ مرادی، غلامرضا (1398). مدل تصویر ذهنی ارزیابانه در ادراک محیط: مطالعه موردی شهر بوشهر، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 34 (2)،280-270.
  • قهرمانی، محمدباقر؛ پیراوی ونک، مرضیه؛ مظاهریان حامد؛ صیاد، علیرضا. (1394). ارتباط تعاملی فضاهای سینمایی و فضای شهری معاصر، هنرهای نمایشی و موسیقی، 20 (2)، 60-49.
  • الله‌قلی‌پور، سمیرا؛ حافظی‌فر، مریم. (1400). بررسی جنسیت و تفاوت‌های آن در ادراک فضای شهری، نشریه شباک، 7 (6)، 156-151.
  • لینچ، کوین (1383). سیمای شهر، ترجمه منوچهر مزینی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • مازندرانی، نازیلا. (1394). شناخت ابعاد ترجیحات محیطی شهروندان در ارتباط باکیفیت حضور پذیری در خیابان‌های شهری، دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، اسفندماه، ترکیه.
  • نکویی‌فرد، ام‌البنین. (1391). شهر و کارکردهای اجتماعی آن، تهران: انتشارات کویر.
  • Barber, E. (2002). Projected Cities: Cinema And Urban Space. London: Reaktion Books.
  • Chen, S. Shih, E. (2019). City Branding Through Cinema: The Case Of Postcolonial Hong Kong. J Brand Manag 26, 505–521.
  • Denzin, N. & Lincoln, Y (2018). Handbook Of Qualitative Research, SAGE Publications, Inc.
  • Feature Films, Studies In Australasian Cinema, 5(3), 307-319
  • Flick, U. (2018). Handbook Of Qualitative Data Collection, SAGE Publications Ltd
  • Koeck, Richard (2012), Cine-Scapes: Cinematic Spaces In Architecture And Cities, Routledge, London & New York.
  • Mazumdar, R. (2007). Bombay Cinema: An Archive Of The City. Minneapolis, London: University Of Minnesota Press.
  • Melnyk, G. (2014). The Urban Imaginary In Canadian Cinema. Athabasca University: AU Press, Edmonton.
  • Scott Mckinnon (2012). The Emerald City Of Oz: The City Of Sydney As A Gay Space In Australian
  • Shafeeq Karinkurayil, M. (2022). ‘Dubai’ As A Place Of Memory In Malayalam Cinema. International Journal Of Politics, Culture, And Society
  • Wagner A. Cheng L. (2020). Law, Cinema, And The Ill City: Imagining Justice And Order In Real And Fictional Cities, Routledge.