معیارهای تعیین مرز محلات تاریخی اصفهان (نمونۀ مطالعاتی: منطقۀ 9 شهر اصفهان)

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

2 کارشناسی ارشد مطالعات معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده
امروزه به دلایل گوناگونی ضوابط جدید برای تقسیم بندی محلات مورد استفاده قرارگرفته که تا حد قابل توجهی متفاوت از تقسیم بندی های تاریخی این محلات است. در این میان شناخت دقیق عوامل و عناصری که موجب تمیز و تعیین این محدوده های شهری گردد، ضروری به نظر می رسد. برای نیل به محله بندی مطلوب شهری، رعایت نکات کمّی شهرسازی لازم است اما رعایت نظر مردم نسبت به محله خود و مرزهای محله نیز از اهمیت خاصّی برخوردار است. محلات تاریخی درگذشته دارای حدود مشخصی بوده اما این حدود با موانع کالبدی و حصارهای امروزی مشخص نم یشده است؛ بلکه عوامل مختلف طبیعی و یا گذرها، کوی ها نشانه‌های محلی آن را نشان می داده است. از طرف دیگر، آگاهی ساکنان و میزان تعلق آنان به محله در کنار سایر عوامل اجتماعی و محیطی، نه تنها هویت محله را شکل می داد؛ بلکه محدوده آن را هم معلوم می کرد. هدف از نگارش این مقاله، شناخت شاخص ها و معیارهای تقسیم بندی محله های تاریخی در شهر اصفهان و تعیین عوامل اثرگذار بر تقسیم بندی محل های با استفاده از اسناد، مدارک و گفته های ساکنان محل می باشد. نتایج حاصل از مصاحبه حضوری با نوزده نفر از اهالی مطلع و حاضر در محلات به تدوین دو دستۀ کلی عوامل طبیعی و مصنوع (که خود به دو گونۀ محیطی و اجتماعی تفکیک شد) منجر گردید؛ که در این نوشتار با ذکر نمونۀ موردی برای هر عامل به تشریح آن پرداخته خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Criteria for Determining the Boundaries of Isfahan's Historical Neighborhoods (Case Study: District 9 of Isfahan City)

نویسندگان English

Sima Khaleghian 1
Shima Ghandehari 2
1 PhD Researcher in Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran.
2 Master of Architecture Studies, Faculty of Architecture and Urbanism, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

Today, for various reasons, new criteria are used for the division of neighborhoods, which are significantly different from the historical divisions of these neighborhoods. In the meantime, it seems necessary to know the factors and elements that distinguish and determine these urban boundaries. In order to achieve the desired urban neighborhoods, it is necessary to observe the quantitative points of urban planning, but it is also important to observe the opinion of the people regarding their neighborhood and the boundaries of that. Historical neighborhoods in the past had specific boundaries, but these boundaries were not defined by physical barriers and modern fences; rather, various natural factors or passages, alley have shown its local signs. On the other hand, the awareness of the residents and their belonging to the neighborhood along with other social and environmental factors, not only formed the identity of the neighborhood; rather, it also determined its scope. The purpose of writing this article is to know the indicators and criteria for the division of historical neighborhoods in the city of Isfahan and to determine the influencing factors on the division of neighborhoods using documents and the statements of local residents. The results of face-to-face interviews with nineteen knowledgeable residents present in the neighborhoods led to the formulation of two general categories of natural and artificial factors (which were separated into environmental and social types); which will be explained in this article by mentioning a case example for each factor.

کلیدواژه‌ها English

district border criteria
Historical fabrics
Natural and artificial factors
Isfahan
  • افروغ، عماد. ریشه یابی عوامل جدایی گزینی و پیامدهای آن در تمرکز فقر و شکل گیری خرده فرهنگ ها. بی چا 1380.
  • آذری، نرگس. شرحی بر مفهوم محله و تغییرات محله­ای. مجله جستارهای شهرسازی. سال نهم. شماره 34. 1389.
  • آراسته خو، محمد. فرهنگ اصطلاحات علمی اجتماعی. تهران: انتشارات چاپبخش. 1381.
  • آشوری، داریوش. فرهنگ علوم انسانی. تهران: نشر مرکز. چاپ سوم. 1381.
  • پوراحمد، احمد؛ قدمی، مصطفی؛ جهان محمدی، غلامرضا. بررسی روشهای محله‌بندی شهری(مطالعه موردی: شهر نوشهر و کلاردشت). فصلنامه جغرافیایی سرزمین. سال دوم. شماره 8 . 1384.
  • پورمحمدی، محمدرضا؛ برنامه‌ریزی کاربری زمین شهری،تهران، سمت،1382.
  • تولای، نوین. شکل شهر منسجم. تهران: انتشارات  امیرکبیر. 1386.
  • جناب، میرسید علی. احصائیه محلات اصفهان، اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان. 1393.
  • خادم‌فر، الناز. مجموعه مقلات اولین همایش توسعۀ محله‌ای. تهران: انتشارات طرح نو، 1387
  • دانشپور، زهره. درآمدی برنظریه های برنامه ریزی شهری با تاکید ویژه بر برنامه ریزی شهری. تهران: دانشگاه شهید بهشتی.139.
  • سیف الدینی، فرانک. فرهنگ واژگان برنامه­ریزی شهری و منطقه­ای. شیراز:  دانشگاه شیراز. چاپ دوم. 1381.
  • عبدالهی مجید, مظرصرافی. و جمیله توکلی نیا. بررسی نظری مفهوم محله و بازتعریف آن با تاکید بر شرایط محله های شهری ایران. مجله پژوهشهای جغرافیای انسانی. شماره 72. 1389
  • قـدمی، مـصطفی؛ 1383.پیـشنهاد روش ترکیـبی در فراینـد محلـه بنـدی شـهری. همـایش توسـعۀ محلـه های، توسـعه شـهر تهـران: شهرداری تهران.
  • کارکرین، آلن. سیاست­های شهری(رویکرد انتقادی). ترجمه عارف قوامی مقدم. تهران: انتشارات آذرخش.چاپ اول.1387.
  • لینچ،کوین. سیمای شهر. مترجم: منوچهر مزینی. تهران: موسسه انتشارات وچاپ دانشگاه تهران.1381.
  • مهندسان مشاور پارس ویستا؛ سرانه کاربریهای خدمات شهری، جلد اول، تهران، انتشارات سازمان شهرداریهای کشور.1380.
  • Choldin, Harvey, 1985.citie s and suburbs introduction to urban seciology. M.C. Graw.Hill, Inc.
  • Coan, Robert. 2000 .The dictionary of urbanism. Illustrated by Lucinda rogers.
  • Johnston, R.J.  Herbert, D.T. 1978. Social area in cities, processes, patterns and problems.