راهکارهای طراحی شبکۀ پیاده‌مدار گردشگری مرتبط با ساختار تاریخی شهر (مطالعه موردی: محله قلعه‌طبره اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده هنر و معماری، دانشگاه یزد

2 کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه یزد، ایران

چکیده
از بین رفتن آثار تاریخی شاخص و کاهش نشانه‌های ارزش تاریخی معابر، کاهش مطابقت ابنیۀ نوساز با تاریخ معماری شهرها و تداخل حرکتی سواره و پیاده از مشکلات بروزیافتۀ ناشی از خودرومداری در اغلب شهرهای تاریخی است. بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود در این شهرها با توجه به محورهای شکل‌گرفته براساس عناصر تاریخی، شاخص، طبیعی و حرکت آهستۀ پیاده، گردشگری را تقویت خواهد کرد و زمینۀ جلوگیری از مشکلاتی مانند آلودگی هوا و تراکم ترافیک را در پی خواهد داشت. قرارگیری و اتصال مناسب محورهای تاریخی در شبکه‌ای منسجم موجب بهبود کارکرد مسیر و پاسخگویی به نیاز پیاده در فضای شهر می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تقویت رابطه و انسجام محورهای تاریخی با استفاده از ارتقای پتانسیل‌های گردشگری و کیفیت پیاده‌مداری در ساختار تاریخی شهر صورت گرفته و در جست‌وجوی راه‌حلی برای کاهش معضلات در محلۀ مورد بررسی است. نوع پژوهش کاربردی است که با روش توصیفی، تحلیل محتوا و مطالعات کتابخانه‌ای صورت پذیرفته است. در بخش مبانی نظری نظرات نظریه‌پردازان مختلف در زمینۀ پیاده‌مداری، ساختار شهر و گردشگری بررسی و مؤلفه‌ها و شاخص‌های شبکۀ پیاده‌مدار گردشگری استخراج شده، سپس به‌وسیلۀ تحلیل یکپارچۀ سوات و ابزار تحلیل شبکۀ شهری در نرم‌افزار راینو، شاخص‌های دسترسی، جاذبه و مستقیم بودن در محدودۀ مطالعه، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. همچنین از ترکیب فرآیند طراحی شهری راهبردی و جامع در تدوین راهکارهای طراحی استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل شبکۀ شهری[1] نشان‌دهندۀ اهمیت کاربری‌ها و دسترسی شبکۀ معابر در تعیین پتانسیل‌های یک مکان به‌منظور طراحی محور پیاده‌مدار گردشگری است. ارتقای دو مفهوم پیاده‌مداری و گردشگری در ساختار تاریخی شهر توسط تقویت ابعاد و مؤلفه‌های مشترکی مانند اختلاط کاربری، پیوستگی، وجود عناصر طبیعی، دسترسی و سایر مؤلفه و شاخص‌های درگیر، موجب تقویت ارتباط محورهای تاریخی با یکدیگر و آرام‌سازی در مکان تلاقی ساختار قدیم و جدید خواهد شد. تقویت کارکردهای سازگار موجود، ایجاد و تقویت پیوستگی مسیرهای یادمانی، احیای عنصر شاخص قلعه و تدوین ضوابط جداره‌سازی ایرانی-اسلامی باعث تقویت ارزش کالبدی و تاریخی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

A Design Framework in the Walkable Tourism Network related to the Historical Structure of the City (Case Study: Qaleh Tabareh Neighborhood of Esfahan)

نویسندگان English

Mohamadreza noghsan mohamadi 1
saeedeh Harandi Zadeh 2
1 Yazd University
2 Master of urban design, Yazd University, Iran
چکیده English

Exploiting the capacities of historical cities and the axes formed by Slow movement and the nature of cities can strengthen tourism and prevent some of the problems of contemporary life such as air pollution and traffic density. Being in Coherent networks improves the performance and responds to the need for pedestrians in the city. Destroying the significant historical value  monuments and reduction of signs of historical value of Pathway, poor use of pedestrian green space, reduced compliance of new buildings with the history of the city architecture and Interference movement of pedestrians and Vehicle are some of the problems caused by automobile-oriented transit in the study area. The purpose of this study is to reinforce the relationship and coherence of historical axes by promoting tourism potential and walkable quality in the historical structure of the city. The type of research is applied with the descriptive method, content analysi, and library studies. Also, the views of the theorist’s theory and components and indicators of tourism-oriented tourism network are extracted and then by integrated analysis of SWOT and urban network analysis in Rhino software, indicators of Reach, Gravity and Straightness Index in the study area, It has been analyzed, and the strategic and comprehensive urban design process has been used in codification the design framework. The results of urban network analysis show the importance of land uses and reach to the street network in determining the potential of a place for design. Promoting the two concepts of pedestrianism and tourism in the historical structure of the city by strengthening the common dimensions and components of land use mixing, continuity, natural elements, reach and other components and indicators, strengthens the relationship between historical axes and relaxation at the intersection The old and new structure, strengthening the existing compatible functions, creating and strengthening the continuity of memorial paths, reviving the element of the castle according to historical research and the criteria of Iranian-Islamic facades strengthened the physical and historical value.

کلیدواژه‌ها English

Walkability
Historical structure
Urban network analysis
Tourism
Esfahan
  • بذرگر، محمدرضا. (1382). شهرسازی و ساخت اصلی شهر. شیراز: کوشامهر.

    بصیری‌مژدهی، رضا. (1388). برنامه‌ریزی و طراحی برای پیاده‌ها: رهنمودهای طراحی شهری پیاده‌مدار. تهران: طهان.

    توسلی، محمود. (1388). طراحی شهری: هنر نو کردن ساختار همراه با چهار نمونه موردی. تهران: محمود توسلی.

    جهاد دانشگاهی. (1388). بازار ایرانی: تجربه‌ای در مستندسازی بازارهای ایران. تهران: جهاد دانشگاهی واحد تهران.

    جیکوبز، جین. (1386). مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی. حمید رضا پارسی. آرزو افلاطونی. تهران: دانشگاه تهران.

    دیناری، احمد. (1389). گردشگری شهری در ایران و جهان. چاپ دوم. مشهد: واژگان خرد.

    ذکاوت، کامران. (1394). ابعاد سازنده کیفیت محیط طراحی شهری: مقدمه‌ای بر روش‌ها و فنون طراحی شهری. تهران: آذرخش.

    ریسمانچیان، امید. بل، سایمون. (1389). شناخت کاربردی روش ‏چیدمان فضا در درک پیکره بندی فضایى ‏‏‏شهرها. هنرهاى زیبا. 43 (2): 49-56‏.

    شفقی، سیروس. (1380). پیشینه تاریخی قلعه‌های دفاعی اصفهان. فرهنگ اصفهان. 22. 62.

    شهرداری اصفهان. (1396). نیازسنجی عمومی شهروندان 1395: جهت استفاده در تدوین برنامه و بودجه سال‌های 1396-97 و بازنگری برنامه اصفهان (1400). مشاور شرکت دیده پرداز صبا منطقه 3. معاونت برنامه ریزی پژوهش و فناوری اطلاعات.

    فردوسیان، فرشته. (1392). اصول و مفاهیم طراحی سنتی و مدرن در ایران. کبریا صداقت رستمی. اصفهان: مانی.

    فلامکی، محمد منصور. (1383). سیری در تجارب مرمت شهری از ونیز تا شیراز. تهران: فضا.

    قلمبر دزفولی، راما. فرزادی مقدم، نگار. (1397). تحلیل مطلوبیت مسیر برای عابر پیاده بر مبنای توزیع فعالیت‌ها با استفاده از ابزار تحلیل شبکه شهری: مطالعه موردی محدوده مرکزی شهر تهران. هویت شهر. 35 (12): 39-48.

    گل، یان. (1394). شهرهایی برای مردم. مریم چرخچیان. تهران: گوهر دانش.

    معینی، سید محمد مهدی. (1391). شهرهای پیاده مدار. چاپ دوم. تهران: آذرخش.

    موریس، جیمز. (1389). تاریخ شکل شهر تا انقلاب صنعتی. ترجمه راضیه رضازاده. چاپ هشتم. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.

    • Abley, Steve. (2005). Walkability Scoping Paper. traffic and transportation engineer. New Zealand.
    • Abley, Steve. and Turner, Shane. (2011). Predicting Walkability: Technical Report. New Zealand Transport Agency.
    • Sevtsuk, Andres. Mekonnen, Michael. (2012). Urban network analysis:A new toolbox for ArcGIS. Rig. no 2. volume22.
    • Sevtsuk, Andres. (2018). Urban network analysis for rhinoceros 3D: tools for modeling pedestrian and bicycle trips in cities. city form lab. Harvard university.
    • speck, jeff. (2012). Walkable City How Downtown Can Save America. One Step at a Time. NewYork: fararr.
    • World Tourism Organization. (2019.( Walking Tourism- Promoting Regional Development, Executive Summary. UNWTO.
    • URL 1: Naznews.ir/post-592/