نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد طراحی شهری دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

چکیده
امنیت از مهم‌ترین و ابتدایی‌ترین نیازهای جوامع و ایجاد سکونتگاه‌های انسانی است. از نخستین سکونتگاه‌های غارگونه تا شهرهای پیچیده و نیز هوشمند امروزی، انسان به دنبال تأمین امنیت برای خود بوده است. امنیت سرچشمه ظهور و درخشش سایر کیفیت‌های شهری، همچون سرزندگی می‌باشد. با ظهور جریانات شهری و درهم‌تنیده شدن مسائل شهری، از مسائلی که به‌طور محسوسی از جانب طراحان شهری احساس گردید، اهمیت عاملی اساسی در پویایی و سرزندگی فضاهای شهری، یعنی احساس امنیت بود. نخستین تفکرات طراحانه پیرامون امنیت، برخوردی جبرگرایانه با محیط‌های شهری بوده است که چنین برخوردهایی نتایج مطلوبی را در پی‌نداشت. با شروع جریانات مشارکتی و دخالت دادن هر چه بیشتر شهروندان در تصمیمات شهری، ضمن توجه بیشتر به نظرات شهروندان، کارایی شهرهای امروزی دوچندان گردید. پژوهش حاضر، به دنبال بررسی امنیت از دو دیدگاه متفاوت تخصصی (کارشناسانه) و عامیانه (مردمی)، می‌باشد. با توجه به‌ضرورت دخالت دادن نظرات و آراء شهروندان به‌عنوان کاربران اصلی فضاهای شهری، در این پژوهش احساس امنیت در دو گذر تاریخی سنگ‌سیاه شیراز و گذر تاریخی جویبارهِ اصفهان، به دو صورت مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، با بهره‌گیری از رویکرد CPTED شاخص‌هایی تدوین و به‌روزترین دستورالعمل‌های اجراشده جهت تأمین امنیت، بررسی شد. مقاله حاضر، نیز به دنبال ارائه راهکارهای طراحانه به‌منظور بهبود امنیت فضاهای شهری از طریق مقایسه تطبیقی می‌باشد. شاخص‌های استخراج‌شده با استفاده از تکنیک AHP و نرم‌افزار Expert Choice، بر مبنای نظر کارشناسان اولویت‌بندی و در انتها وزن هر یک مشخص گردید. جهت گردآوری داده‌ها و بررسی امنیت محدوده مورد مطالعه، هر یک از دو نمونه‌موردی انتخاب‌شده، به سه سکانس فضایی تقسیم و با برداشت‌های میدانی امتیاز هر معیار و در پایان امتیاز وزنی هر سکانس محاسبه گردید. همچنین، از شیوه‌های پژوهشی افرادی همچون "جک ال نسر"، جهت بررسی نظرات شهروندان استفاده شد. روش تحقیق در پژوهش پیش‌رو به‌صورت توصیفی- تحلیلی می‌باشد. نظرات شهروندان نیز از طریق پرسشنامه تدوین‌شده، بررسی گردید. در پایان، نظرات کارشناسان و شهروندان از طریق روش‌های کمی‌سازی به نقشه تبدیل شد. با مقایسه نقشه‌های تولیدشده و بر اساس امتیازات وزنی هر سکانس، علل ضعف هر یک شناسایی و راهکار مناسب در قالب راهبرد و سیاست ارائه گردید. نتایج حاصل، حاکی از آن است که امنیت ادراک‌شده بر اساس نظرات شهروندان و کارشناسان متفاوت می‌باشد، بدین معنا که امن‌ترین بخش گذر، از دیدگاه کارشناسان، نا‌امن‌ترین بخش از دیدگاه شهروندان می‌باشد. چنین نتایجی تفاوت دیدگاه کارشناسان و کاربران فضا را نمایان می‌کند و مهر تأییدی بر اهمیت توجه به آراء و نظرات شهروندان و دخیل‌ساختن آنان در فرآیندهای طراحی فضاهای شهری کارآمد و سرزنده است

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Comparing the sense of security from the perspective of experts and citizens, using the CPTED approach ( Comparative study of the historical passage of the Black Stone of Shiraz and the historical passage of the Jouybareh River of Isfahan)

نویسندگان [English]

  • Abbas Kayani Babukani 1
  • Alireza Sadeghi 2
  • Mahsa Shole 2

1 Master of Urban Design, Shiraz University, Shiraz, Iran

2 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Shiraz University, Shiraz, Iran

چکیده [English]

Abstract
Security is one of the most important and basic needs of communities and creation of human settlements. From the first cave dwellings to the complex and intelligent cities of today, man has sought to dedermine security for himself. Security is the source of the emergence and shine of other urban qualities, such as vitality. With the advent of urban trends and the intertwining of urban issues, one of the issues that was significantly felt by urban designers was the importance of a fundamental factor in the dynamism and vitality of urban spaces, namely the sense of security. The first design thinking about security was a deterministic approach to urban environments, which did not yield the desired results. With the beginning of participatory processes and the involvement of more and more citizens in urban decisions, while paying more attention to citizens' opinions, the efficiency of today's cities has doubled. The present study seeks to examine security from two different perspectives: specialized (expert) and popular (citizen-based). Due to the need to involve the opinions and votes of citizens as the main users of urban spaces, in this study, the feeling of security in the two historical passages of the Sang-e-Siahe of Shiraz and the historical passage of the Joibareh of Isfahan, was examined in two ways. Also, using CPTED approach, indicators were developed and the most up-to-date guidelines implemented for security were reviewed. The present article also seeks to provide design solutions to improve the security of urban spaces through comparative comparison. The extracted indices were prioritized using AHP technique and Expert Choice software based on the opinion of experts and finally the weight of each was determined. In order to collect data and check the security of the study area, each of the two selected samples was divided into three spatial sequences and the field score of each criterion was calculated with field recordings and at the end the weight score of each sequence was calculated. Also, the research methods of people like "Jack L. Nasar" were used to examine the opinions of citizens. The research method in the present research is descriptive-analytical. Citizens' opinions were also assessed through a questionnaire. In the end, the opinions of experts and citizens were turned into a map through quantification methods. By comparing the produced maps, and based on the weight scores of each sequence, the causes of weakness of each were identified and an appropriate solution was presented in the form of strategy and policy. The results show that perceived security is different based on the opinions of citizens and experts, which means that the safest part of the passage, from the point of view of experts, is the most insecure part from the point of view of citizens. Such results show the difference between the views of experts and space users and confirm the importance of paying attention to the votes and opinions of citizens and involving them in the processes of designing efficient and lively urban spaces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Historical pathway
  • Sense of security
  • CPTED