نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مهندسی محیط زیست گرایش آب و فاضلاب، دانشگاه علوم تحقیقات تهران مرکز، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

چکیده

چکیده
هدف نهایی از این پژوهش مکانیابی عرصه‌های مناسب توسعه فضای سبز شهر گرگان با تلفیق روش AHP و منطق‌فازی در GIS می‌باشد. در این پژوهش از عملگر گاما با مقدار 9/0 استفاده شده است‌. پس از این مراحل نقشه نهایی پهنه‌های پیشنهادی جهت جانمایی فضای سبز در شهر گرگان ارائه شده است. برای پیاده‌سازی عملگر‌فازی در محیط GIS ابتدا معیارهای تأثیرگذار در ساماندهی فضایی با توجه به نتایج مطالعات کتابخانه‌ای استخراج و نیز وارد محیط GIS شده است که عبارت‌اند ‌از: فاصله از راه‌های ارتباطی، فاصله از مراکز صنعتی، فاصله از فضای سبز موجود، فاصله از کاربری تجاری، فاصله از کاربری فرهنگی، فاصله از کاربری آموزشی، فاصله از مرکز شهر، فاصله از مراکز‌ درمانی، فاصله از کاربری مذهبی، شیب و فاصله از گسل. پس از استانداردسازی معیارهای مؤثر با استفاده از روش منطق‌فازی در محیط GIS، به هر کدام از این معیارها بر اساس روش AHP وزنی اختصاص داده شده است. سپس همه این معیارها با یکدیگر تلفیق شده و در نهایت نقشه پهنه-بندی اراضی مستعد توسعه فضای شهری تولید شد. نقشه مورد نظر با استفاده از روش شکستگی‌های طبیعی به پنج طبقه خیلی مناسب، مناسب، متوسط، نامناسب و خیلی نامناسب تقسیم گردید و مشخص شد حدود 79/13 درصد از مساحت منطقه موردمطالعه که معادل 88/1895 هکتار می‌باشد که در کلاس خیلی مناسب قرار دارد. این مقدار برای کلاس با قابلیت مناسب برابر 74/23 درصد معادل 356/3263 هکتار از مساحت منطقه می‌باشد. حدود 21/26 درصد از مساحت شهر که معادل 234/3603 هکتار می‌باشد در کلاس با قابلیت متوسط قرار دارد. همین‌طور حدود 40/22 درصد از مساحت شهر گرگان که معادل 141/3080 هکتار است، برای توسعه فضای سبز نامناسب می‌باشد. در نهایت حدود 87/13 درصد از مساحت شهر که معادل 501/1906 هکتار می‌باشد در طبقه با قابلیت خیلی نامناسب برای توسعه فضای سبز شهر گرگان است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Integration of hierarchical analysis model and fuzzy logic in GIS environment in order to locate the green space of Gorgan

نویسندگان [English]

  • Somayeh Bahrami 1
  • Mehdi Khodadad 2

1 PhD student in Environment, Azad University of Tehran, Tehran, Iran)

2 Master of Geography and Rural Planning, Golestan University, Gorgan, Iran

چکیده [English]

Abstract
The purpose of this study are to locate suitable areas for green space development in Gorgan by combining AHP method and fuzzy logic in GIS. In this study, the gamma function with a value of 0.9 has been used. After these steps, the final map of the proposed zones for locating green space in Gorgan has been presented. To implement fuzzy operator in GIS environment, first the effective criteria in spatial organization according to the results of library studies have been extracted and also entered into GIS environment, which are: distance from communication routes, distance from industrial centers, distance From the available green space, distance from commercial use, distance from cultural use, distance from educational use, distance from city center, distance from medical centers, distance from religious use, slope, distance from fault. After standardizing the effective criteria using the fuzzy region method in GIS environment, each of these criteria is assigned a weight based on the AHP method. Then all these criteria were combined and finally a zoning map of lands prone to urban development was produced. Using natural fracture method, the map was divided into five categories: very suitable, suitable, medium, inappropriate and very unsuitable, and it was found that about 13.79% of the study area, which is equivalent to 1895.88 hectares, which is in the very class Conveniently located. This amount is 23.74% equivalent to 3263.356 hectares of the area for the class with suitable capability. About 26.21% of the city area, which is equivalent to 3603,234 hectares, is in the middle class. Also, about 22.40% of the area of Gorgan, which is equivalent to 3080.141 hectares, is unsuitable for green space development. Finally, about 13.87% of the area of the city, which is equivalent to 1906.501 hectares, is in a floor with very unsuitable potential for the development of green space in Gorgan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Location
  • Green Space
  • Fuzzy Logic
  • Geographic Information System (GIS)
  • Gorgan