برنامه‌ریزی توسعه سکونتگاه‌های حاشیه ای کلانشهرها با رویکرد استراتژی توسعه شهری (CDS) منطقه مطالعاتی: (محله امیر عرب اصفهان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

چکیده
حاشیه نشینی پیامد رشد سریع شهرنشینی در جامعه مدرن و مشکل بزرگی است که کلانشهرها به ویژه در کشورهای درحال توسعه با آن روبرو هستند. جایی که سیاست فعلی دولت برای ریشه کنی حاشیه نشینی مغایر با یکی از حقوق اولیه انسانی مهاجران است. ادغام تدریجی اینگونه مناطق در شهرها انسانی ترین و واقع بینانه ترین روش در راستای بهتر کردن فضای زندگی این مناطق است. این نوع سکونتگاه در شهر اصفهان به سرعت در حال رشد است. ناحیه امیرعرب سکونتگاهی غیررسمی و حاشیه ای شهر اصفهان است. این مطالعه به شاخص های کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، جمعیتی، زیست محیطی و زیرساخت شهری به عنوان معیارهای کلیدی برای تحلیل و ارزیابی سکونتگاه‌های غیررسمی در منطقه امیرعرب می پردازد. اصلی ترین هدف این پژوهش، برنامه ریزی سکونتگاه‌های حاشیه ای و غیررسمی برای ناحیه امیر عرب است که بر اساس رویکرد راهبرد توسعه شهری (CDS) تهیه و تدوین خواهد شد. این مطالعه از روش تحلیل توصیفی-تحلیلی استفاده کرده و داده های موردنیاز از منابع کتابخانه ای و پیمایش میدانی به دست آمده است. از روش نمونه گیری تصادفی برای شناسایی نقاط ضعف و قوت، فرصت ها و تهدیدهای روش SWOT بهره گرفته شده و درنهایت به ارائه راهبردهای مناسب برای برنامه ریزی این نوع سکونتگاه انجامیده است. برای تائید فرضیه ها و روایی آنها از آزمون کای خی‌دو استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Planning the development of marginal settlements in metropolises with the approach of urban development strategy (CDS) (Case study: Amir Arab neighborhood of Isfahan)

نویسندگان English

keyvan Rafiei 1
Ahmad Najafi 2
Bahareh Tadayon 3
1 Department of Architecture and Urban Planning, Isfahan (khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran.
2 Department of Architecture and Urban Planning, Isfahan (khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Architecture and Urban Planning, Isfahan (khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran.
چکیده English

Marginalization is a consequence of the rapid growth of urbanization in modern society and a big problem that metropolises face, especially in developing countries. Where the current government policy to eradicate marginalization is contrary to one of the basic human rights of immigrants, the gradual integration of such areas in cities is the most humane and realistic way to improve the living space of these areas. This type of settlement is growing rapidly in the city of Isfahan. Amir Arab district is an informal and marginal settlement of Isfahan city. This study deals with physical, economic, social, demographic, environmental, and urban infrastructure indicators as key criteria for analyzing and evaluating informal settlements in the Amir Arab region. The main goal of this research is to plan marginal and informal settlements for the Amir Arab district, which will be prepared and compiled based on the approach of urban development strategy (CDS). This study used the descriptive-analytical analysis method, and the required data was obtained from library sources and a field survey. The random sampling method has been used to identify the strengths and weaknesses, opportunities and threats of the SWOT method and finally it has led to providing suitable strategies for planning this type of settlement. To confirm the hypotheses and their validity, the chi-square test was used.

کلیدواژه‌ها English

informal settlements
CDS
urban planning
marginalization
urban development
 
اکبری، نیوشا، طغیانی، شیرین، عندلیب، علیرضا، محمدی، محمود (1399): سنجش اولویت ابعاد تاب‌آوری در قوانین بازآفرینی بافت­های فرسوده )موردمطالعه: محله سیروس، تهران(، فصلنامه علوم محیطی، دوره 18، شماره 2، صص 111-130
امیریاراحمدی، محمود (1382): به سوی شهرسازی انسان گرا ، شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری.
پوریامهر، رضا (1400) : تحلیل و ارزیابی بافت فرسوده و ناکارآمدی شهری به منظور باز آفرینی شهری (مطالعه موردی: شهرستان خرم آباد) با استفاده از مدل SWOT ، جغرافیا و روابط انسانی، ،دوره3 ،شماره4 ،صص 584-5
جورلی، ریچارد و دیگران (1368)، ترجمه احمد خزایی، انتشارات وزارت برنامه‌وبودجه، مرکز مدارک اقتصادی اجتماعی.
حاتمی نژاد، حسین، منوچهری میاندوآب، ایوب، بهارلو، ایمان، ابراهیم پور، احمد و حجت حاتمی نژاد (1391): شهر و عدالت اجتماعی: تحلیلی بر نابرابری‌های محله‌ای (مطالعه‌ی موردی: محله‌های قدیمی شهر میاندوآب)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره 80 ،تهران، صص 63-41.
حاج یوسفی، علی (1381)، حاشیه‌نشینی شهری و فرآیند آن، فصل‌نامه هفت شهر، سال سوم، شماره هشتم.
حاج یوسفی، علی (1382): پدیده حاشیه نشینی شهری قبل از انقالب، تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، مجموعه مقاالت حاشیه نشینی و اسکان غیررسمی، جلد اول.
حسامیان، فرخ و دیگران،(1385): شهرنشینی در ایران، تهران : انتشارات آگاه.
دهقانی تفتی، عباس، برومند، ریحانه (1401): امکان سنجی کار بست استراتژی های باز آفرینی شهری پایدار در بافت های فرسوده وناکارآمد کلان شهرها ( مطالعه موردی محلات انصار و اروند مشهد)، مجله علوم جغرافیایی دانشگاه آزاد اسالمی واحد مشهد، دوره 18، شماره 39، صص 69-86
زاهد زاهدانی، سید سعید، (1369)، حاشیه‌نشینی، شیراز : انتشارات دانشگاه شیراز.
شکوئی، حسین، (1373)، دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهری جلد اول، تهران: سمت.
صرافی، مظفر (1381)، به‌سوی تدوین راهبرد ملی ساماندهی اسکان غیررسمی- از حاشیه‌نشینی تا متن شهرنشینی، فصل‌نامه هفت شهر، سال سوم، شماره هشتم.
مهندسین مشاور طرح و معماری، طرح ساماندهی محله‌ی امیر عرب منطقه 12 شهرداری اصفهان، (1388).
نادریـان، زهـرا )1396 )بازآفرینـى فرهنگـى اجتماعـى فضاهـاى شـهرى بـا هـدف ارتقـاء هویـت محلـهاى )مطالعـه مـوردى: محلـه سنگشـیر همـدان(، مطالعـات محیطـى هفـت حصـار، شـماره نوزدهـم، سـال ششـم، بهـار، صـص. 96-87.
نژداغی، نسترن (1394): نوزایی شهری به‌مثابه بازتولید سنت در شهر با رویکرد ایجاد سازمان فضایی نوین در شهر اسلامی بافت تاریخی شیراز، اولین همایش ملی معماری ایرانی، اسلامی (سیمای دیروز چشم‌انداز فردا)، جلد سوم، صص 2050-.2036
هاروی، دیوید (1370)، عدالت اجتماعی و شهر، ترجمه فرخ حسامیان، انتشارات شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری.
همدانی، پریسا، رجبی، آزیتا (1402): عوامل مؤثر بر آسیبپذیری فضای شهر با رویکرد مدیریت بحران مطالعه موردی: شهر رباطکریم، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 68، صص 427-444
Cities Alliance (2004a), CDS in China A Manual of CDS Cities Alliance, Washington, D.C.
Cities Alliance (2006a), Cities Alliance Working with Cities Alliance.
Las Casas, G.B.; Tilio, L.; Tsoukiàs, A. Public decision processes: The interaction space supporting planner’s activity. In Computational Science and Its Applications—ICCSA 2012, Proceedings of the 2012 International Conference on Computational Science and Its Applications (ICCSA 2012), Salvador de Bahia, Brazil, 18–21 June 2012; Springer: Berlin/Heidelberg, Germany, 2012; pp. 466–480.
Mondini, G. La valutazione come processo di produzione di conoscenza per il progetto. Valori e Valutazioni 2009, 3, 5–17.
Naess, P. Urban planning and sustainable development. Eur. Plan. Stud. 2001, 9, 503–524. [CrossRef]
United Nation Human Settlements Programme (UN_ HABITAT),UMP City Development Strategy, Nairobi, Kenya, 2002.