نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران
3 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله English
نویسندگان English
Introduction
The announcement of time has played a crucial role in shaping the rhythm of daily life in Islamic cities, much like public clocks in European urban centers demonstrated technological prowess and controlled urban life. Islamic urban architecture, particularly during the Safavid era, emphasized the integration of time-keeping structures into public spaces such as mosques and squares. This research investigates the architectural and cultural significance of time-announcing mechanisms in Iranian Islamic cities, focusing on Naqsh-e Jahan Square in Isfahan, which housed diverse time-keeping structures like the "Shah Clock."
Theoretical Framework
The study explores the historical role of public clocks and time-keeping mechanisms in Islamic urban planning, emphasizing their integration into architectural elements and their role in public and religious life. Drawing on historical texts and the interpretative-historical method, the research connects the development of these structures with advancements in Islamic mechanical engineering and urban design.
Methodology
This qualitative research employs interpretative-historical and descriptive-analytical methods. Primary historical texts and documents were analyzed to trace and identify urban clocks and their functions. The study categorizes these mechanisms based on their technology, cultural significance, and spatial organization in urban environments. Specific examples, such as the Shah Clock of Naqsh-e Jahan Square and the time-keeping structures of Kashan and Yazd, were examined in detail to reconstruct their role in shaping public life and urban identity.
Results and Discussion
Findings indicate that time-keeping structures, such as the Shah Clock, played a multifaceted role in Islamic cities. These mechanisms combined advanced engineering, artistic craftsmanship, and architectural design. They served religious, social, and political purposes, including the announcement of prayer times, structuring urban life, and symbolizing the authority and technological sophistication of ruling powers.
The study highlights the integration of Islamic, Persian, and European time-keeping methods, as evident in the Shah Clock and the Portuguese mechanical clock in Naqsh-e Jahan Square. The presence of artistic elements, such as moving figurines and musical features, added an educational and entertaining dimension, enhancing their public appeal. Moreover, the spatial arrangement of these structures in key urban areas underlined their cultural and social significance.
Conclusion
The study concludes that time-keeping mechanisms in Islamic cities were more than functional devices; they were integral to urban identity, cultural heritage, and public life. The Shah Clock and other similar structures in Isfahan, Yazd, and Kashan exemplify the intersection of technology, art, and religion in Islamic architecture. The absence of many of these structures today underscores the need for further research and preservation efforts to uncover their historical and cultural importance.
This analysis provides valuable insights for contemporary urban planning by emphasizing the cultural and architectural integration of functional and aesthetic elements. Reintroducing such culturally significant structures in modern cities could foster a renewed appreciation of historical identity and urban harmony.
کلیدواژهها English
۱. دانشگاه کمبریج. (۱۳۸۰). تاریخ ایران (ج 1). یعقوب آژند. جامی.
۲. ابن جبیر، محمد بن احمد. (۱۳۷۰). سفرنامۀ ابن جبیر. پرویز اتابکی و ولیام رایت. آستان قدس رضوی، موسسۀ چاپ و انتشارات.
۳. ابنسینا، حسینبن عبدالله. (۳۷۰ - ۴۲۸ق). (بیتا) الشفاء الطبیعیات. [قم]: بیدار، ۱۳.
۴. ابن فضل الله عمری، احمد بن یحیی. (۱۳۴۲). مسالکالابصار فی ممالکالابصار. احمدزکی باشا. دارالکتبالمصریه.
۵. ابوریحانبیرونی، محمدبناحمد. (۳۶۲ - ۴۴۰ق). (۱۳۱۶-۱۳۱۸). التفهیم لاوائل صناعهالتنجیم/ ابوریحانمحمدبناحمد بیرونیخوارزمی؛ باتصحیح و مقدمۀ جلال همایی. تهران: علمی.
۶. الجزنائی، علی. (۱۳۶۹). جنی زهره الاس فی بناء مدینه فاس. المطبعه الملکیه.
۷. المنجد، صلاح الدین. (۱۳۸۲). ساعات جامع دمشق و کتاب ابن الخراسانی عنها. المجمع اللغة العربیة بدمشق، 327(38)، 120-128.
۸. انجمن ادبی صبا. (۱۳۴۹). کاشان در آئینۀ گذشته و حال. بیجا.
۹. بکلی، محمدرضا و عیسانی جمیل، شادوالهام. (۲۰۱۴). جوانب من تقنیات التوقیت و أدوات الرصد فی المغرب الإسلامی. مجلة تاریخ العلوم الدقیقة والطبیعیة فی الحضارة الإسلامیة. - مج. 13، ص. [7].
۱۰. تألیف مجدالدین محمد الحسینی متخلص بمجدی. (۱۳۴۲). زینت المجالس. کتابخانۀ سنایی.
۱۱. جعفری، جعفربن محمد. (۱۳۴۳). تاریخ یزد. ایرج افشار. بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
۱۲. جعفریان، رسول. (۱۳۷۹). صفویه در عرصۀ دین، فرهنگ و سیاست (ج 2). پژوهشکدۀ حوزه و دانشگاه.
۱۳. چنگیزی محمدی، امیرمحمد. (1395). روند تغییرات شهری اصفهان صفی از آغاز دورۀ شاه صفی تا پایان دورۀ شاه عباسدوم. پایاننامه کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران به راهنمایی دکتر زهرا اهری. تهران: دانشگاه شهید بهشتی، دانشکدۀ معماری.
۱۴. خلدون، ابیزکریاء یحیی بن. (۱۴۰۰). بغیهالرواد فی ذکرالملول من بنی عبدالواد. عبدالحمید حاجیات. اصدرات المکتبه الوطنیه.
۱۵. خازنی، عبدالرحمن. ( قرن۶ ق). (۱۳۴۶). میزانالحکمة فارسی. ترجمۀ میزانالحکمة/تصنیف ابوالفتح عبدالرحمن خازنی؛ با مقدمه و تعلیقات مدرس رضوی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
۱۶. خوانساری، محمد باقر بن زین العابدین. (۱۳۵۶). روضات الجنات فی أحوال العلماء و السادات (ج 1). محمدباقر ساعدی خراسانی. اسلامیه.
۱۷. دانشپژوه، محمدتقی؛ و افشار، ایرج. (۱۳۴۰). جامع الخیرات (وقفنامۀ سید رکن الدین). فرهنگ ایران زمین، 9(1)، 68-277. http://noo.rs/A7aa6
18. دباغمنش، سمیرا. (۱۳۸۸). نجوم بطلیموسی. کتاب ماه علوم و فنون، 122(3)، 88-101. http://noo.rs/i9ggY
19. شاردن، ژان. (بیتا). سفرنامۀ شاردن (ج 1). اقبال یغمایی. توس.
20. فکرت، محمد آصف. (۱۳۷۶). نگاهی به کتاب نتیجه الدوله. آینۀ پژوهش، 45(8)، 50-53. http://noo.rs/KuqUx
21. کاتب یزدی، احمد بن حسین. (۱۳۱۷). تاریخ جدید یزد. (ایران). ادارۀ فرهنگ یزد.
۲2. اولیویه، گیوم آنتوان. (۱۳۷۱). سفرنامۀ اولیویه (ج 1). محمدطاهر قاجار و غلامرضا ورهام. اطلاعات.
۲3. موسوی غروی، سیدمحمدجواد. (۱۳۹۷). چند گفتار : مغرب و هلال. علی اصغر غروی. نگارش.
۲4. ناطق، محمد جواد. (۱۳۷۵). بدیع الزمان جزری (مهندس مشهور قرن ششم هجری). وقف میراث جاویدان، 15-16(4)، 143-156. http://noo.rs/WxkCg
۲5. واله اصفهانی، محمدیوسف؛ و نصیری. (۱۳۸۰). ایران در زمان شاه صفی و شاه عباس دوم (۱۰۳۸ - ۱۰۷۱ ه. ق) (حدیقۀ ششم و هفتم از روضۀ هشتم) خلد برین. (انجمن آثار و مفاخر فرهنگی) (ویرایش محمدرضا نصیری). انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
۲6. وحید قزوینی، محمدطاهربن حسین. (۱۳۸۳). تاریخ جهان آرای عباسی. سعید میرمحمدصادق. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
29.URL:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3d/Clock_of_al_Jazari_before_1206.jpg) (access date: 2021/04/20).
31.URL:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c1/Naghshe_Jahan_Square_Isfahan(access date: 2021/04/20).
32.URL:https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d3/34_Chardin_Sheikh_Lotf_Allah_Mosque_1705_v2.jpgB2%D8%AF.jpgesfahan/15.JPG(access date: 2021/04/20).
